Vóór het panelgesprek, vóór alle workshops, vóór het delen van opgedane inzichten tijdens de lunch, werd de toon al gezet. Derek Otte bracht ons met onderstaande woorden in precies de juiste mindset, begeleid door het unieke geluid van Saxophone Quartet Artvark.
“Vraagje hè… Even tussen jou en mij. Wat doe jij? Wat doe jij wanneer je doorhebt, dat er iets niet klopt? Kijk je weg en zwijg je liever of los je het met woorden op? Maak je het bespreekbaar, met de deur in huis? Gooi je het op tafel of zit je het liever uit?”
“Praten of het beter laten, niks is goed en niks slecht. Voor beide valt wel wat te zeggen, zelfs als je liever niks zegt. Veilig is vaak anders. Maar ’t is wel de kans dat iets verandert. Want ingeslikt maakt opgekropt, weggestopt kan gek maken. Soms moet je gevoelsmatig wel, voor je woorden plek maken. Niet omdat je het antwoord hebt. Niet omdat je gelijk wil hebben. Om op z’n minst iets te benoemen, gewoon een vraag te stellen.”
“Niet omdat je ruzie wil of het zomaar op kan lossen. Maar wél om iets op te gooien. Om constructief te botsen. Niet omdat je iemand op een fout betrapt, ’t heeft niks van doen met heterdaad. ’t Is een kwestie van vooruit willen, via professionele tegenspraak. Dat het schuurt en dat het scheurt, dat het barst of breekt zelfs. Zolang het maar besproken wordt omdat zo’n gesprek het méést helpt…”
“Bij het scherp houden. Bij het opletten. Met de koppen bij elkaar kun je knoppen omzetten. Als je spreekt mét, in plaats van over. Als je spreekt mét, in plaats van tot. Met het hoofd koel tenminste én niet met het hart op slot. Als hoofd én hart de ruimte krijgen, als we verder dan het buitenste. Het binnenste durven laten spreken én de kunst verstaan van luisteren. Alles vraagt om lef. Alles vraagt om moed. Verder dan verleden, een toekomst tegemoet.”
“Een toekomst van ons samen, groter dan ikzelf. Weten dat je wordt gehoord. Voelen dat je stem telt. Niet langs elkaar heen; met elkaar. Praten tot en met, dat zetten zijn verzonnen of zinnen zijn verzet. Perspectieven switchen, ervaringen delen. Taal om bij elkaar te brengen in plaats van uit elkaar te spelen. Bonje op de inhoud, een cultuur waarin dat kán. Een sfeer waarin dát veilig is, daar wordt iedereen sterker van. Dus…”
“Laat dit een ode zijn aan vóór; geen commentaar op tégen. Een ode aan wie niet meer zwijgt of eigenlijk nooit heeft gezwegen. Aan wie de moed heeft op te staan, iets te zeggen; niet te zwijgen. Aan wie achter diens collega staat, ervóór of aan diens zijde. Wie ruimte maakt, ruimte biedt of juist een gebrek aan ruimte ziet. Aan iedereen die helpt. Elke ambtenaar die het vak verstaat en laat zien: dat óók jouw stem… Telt.”
